May 6, 2018

“Çocuklarınız Kitap Okurken Gölge Etmeyin Yeter!”

Çocuk ve  gençlik kitapları yazarı ve Günışığı Kitaplığı Genel Yayın Yönetmeni Mine Soysal 2 Mayıs Çarşamba günü Özel Sezin Okuluna konuk oldu.

Edebiyat yayıncılığı ve okuma kültürünün gelişimi üzerine sorumluluklar üstlenen Soysal, Açık Çatı’da gerçekleşen söyleşide, küçük yaşlarda kitaplara ilgiyle yaklaşan çocukların bile 8-9 yaşından itibaren kitapla ilişkilerini kesmelerinin nedenleri üzerinde durdu. Okumayı destekleyen bir eğitim sisteminin kurulamadığını belirten Mine Soysal, yetişkinlerin, çocukların okuma özgürlüğüne iyi niyetli de olsa müdahale etmelerinin olumsuz sonuçlar doğurduğunu anlattı.  Edebiyatın kişisel bir yolculuk olduğunu söyleyen yazar şöyle konuştu: “Biz yetişkinler, çocukların okumasını kontrol etmek gerektiğine inanıyoruz, öğrenciler illa okurken bir şey öğrenmeli diyoruz. Ancak (kurgu dışı- eğitsel kitapları dışında tutarak)  edebiyatın insana bir şey öğretmek gibi bir meselesi yoktur. Çocukla kitabı arasına girmeyin. Bırakın ne merak ediyorsa onu okusun. Çocukları özgür kılmak ve meraklarına saygı göstermek zorundayız. O, okur olma sürecinde kendi yolunu bulacaktır. Siz gölge etmeyin yeter.”

Çocukların dokuz yaştan sonra okumamaya başladıklarını, ailelerine karşı sessizleştiklerini, gerçek fikirlerini söylemektense örneğin bir kitap için “iyi, güzel” deyip geçiştirdiklerini anlattı. Ön ergen ve ergen çocukların, önceki nesillerin, kendileriyle aynı yaştayken okuduğu kitaplardan sıkıldıklarını, günümüz koşullarında onlara bu kitapların çok ağır, durağan geldiğini, kendi deyimleriyle “şiştiklerini” belirtti. Bu yüzden klasikleri okuma yaşının da yükseldiğini örneğin Charlotte Brontë’nin “Jane Eyre” romanını ancak üniversite yıllarında okuyabildiklerini, adeta yaşam kılavuzu olan bu kitaplara o yaşlarda ihtiyaç duyduklarını gözlemlediğini anlattı.

Sürekli dijital iletişim içinde olan çocukların, kitapla ve edebiyatla kurdukları ilişkinin farklı olduğunu hatırlatan Mine Soysal, e- kitapla, matbu kitabı karşılaştırmamak veya ikincisine daha büyük önem atfetmemek gerektiğini, çocukların ve gençlerin hangisini istiyorsa onu tercih etmesine de saygı gösterilmesi gerektiğini ekledi.

Çocukların daha fazla okumasını isteyen ailelere de şu önerilerde bulundu: “Öncelikle ‘okuma alışkanlığı kazandırma’ lafını bir kenara bırakın. Okumak bir alışkanlık değil, inişli çıkışlı bir zihinsel faaliyettir. Çocuklara, sohbet arasında bazı kitaplar hakkında ipuçları verebilirsiniz, sizler de çocuk ve gençlik kitapları okuyup onlarla önerilerinizi paylaşabilirsiniz. Bu kitaplar her yaşta okunabilir. Ama sonra geri çekilip kitapla nasıl bir ilişki kuracaklarını izleyeceksiniz.”

Çocuklarının, nitelikli edebiyat okumaları ile ilgili yaşadıkları sıkıntıları paylaşma imkânı bulan Sezin velileri ve öğretmenleri bu keyifli söyleşiden, akıllarındaki sorulara cevap bulmuş şekilde ayrıldılar. Konuya ilgi duyanlar Mine Soysal’ın “Eyvah Kitap!” adlı kitabını okuyabilirler.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *