February 13, 2013

Herkes Yazabilir

Yazmak aslında çok kolay bir iştir ve herkes yazabilir. Daha net ifadeyle belirtmek gerekirse, herkes yazabilir saptaması asla bir iddia değil uygulamalarla kanıtlanmış bir gerçektir. 

Ali Rıza Çatal / Özel Sezin Okulu Eğitim Danışmanı

Bu blogda daha önce yayımlanan “Neden Yazamayız?” başlıklı yazıda, öğrencilerimize yazma becerisini neden kazandıramadığımızı anlatmış ve yazmanın aslında çok kolay bir iş olduğunu belirtmiştim. Tekrar altını çizerek vurgulamak istiyorum. Gerçekten yazma aslında çok kolay bir iştir ve herkes yazabilir. Daha net ifadeyle belirtmek gerekirse, herkes yazabilir saptaması asla bir iddia değil uygulamalarla kanıtlanmış bir gerçektir. Esasen, insanın yazma gibi sıradan bir beceriyi kazanamayacağını düşünmek bile, onca üstün beceriye sahip bir varlığa saygısızlık olur. Ancak bu tespitimize şunu ekleyebiliriz. Aynı uygulamalardan geçse de, doğuştan getirdiği farklılıklar nedeniyle, herkesin yazma becerisi aynı düzeyde gelişmez. Yani, istisnasız herkes yazar, ama Yaşar Kemal ve ünlü diğer yazarlar gibi, dili aynı ustalıkla kullanamayabilir. Zaten hedeflediğimiz şey de herkesin kendisini doğru ve rahat ifade edecek düzeyde bir yazma becerisine sahip olmasıdır. 
Okullarda bu düzeyde bir yazma becerisi kazandırılamıyorsa bunun nedeni asla çocuklarımız değildir. Zira aşağıda önereceğimiz uygulamaları yaptığımız her okulda, bütün öğrencilerin sayfalar dolusu öyküler yazdığına bizzat tanıklık ettik. Ayrıca çok sayıda çocuğumuzun da ünlü yazarları kıskandıracak düzeyde güzel betimlemeler yaptığını, hayal gücümüzü aşan öyküler kurguladığını, hatta bu yaşlarda kitap yazacak kadar geliştiğini gördük.

Yazılı Anlatım Becerisini Geliştirme Etkinlikleri

Yazılı anlatım becerisini kazandırmak, her öğretmenimizin kapsama alanına giren kolay bir iştir. Mesleki formasyonunu güncellemiş, sınıf yönetimini yeni formata uyarlamış her öğretmen bu kazanımı başarıyla sağlayabilir. Yapılması gereken, bu beceriyi geliştirecek doğru etkinlikleri seçmek ve sınıfını bu yeni anlayışla yönetmekten ibarettir. Bundan sonrasını tüm çocuklarımız örnek biçimde başarmaktadır.

Yazılı anlatım etkinlikleri iki başlık altında yürütülmektedir:

  1. Öykü ve masal tamamlama etkinlikleri
  2. Öyküleme etkinlikleri

1.Öykü ve Masal Tamamlama Etkinlikleri

Öykü ve masal tamamlama çalışmaları, yazılı anlatım ve önemli başka becerileri sağlamak üzere kullandığımız temel etkinliklerdir. Bunun için 20-25 kadar tamamlama metni seçilmelidir. Seçilen metinlerin şu özellik ve içirikte olmasına özen gösterilmelidir:

a) Sınıf seviyesine uygun olmalı

b) Motivasyonu üst düzeyde sağlamalı

c) Güncel yaşamla ilişkilendirilebilir olmalı
                                                
d) Her etkinlik sadece yazılı anlatım değil, özgüven, sorun çözme, seslendirme, iletişim kurma, hayal etme, zeka türlerini, değer duygusu kazandırma vb. becerileri geliştirmeyi de desteklemektedir.

Tamamlama metinleri, kolaydan zora doğru şu sıra izlenerek uygulanmalıdır.

*  Giriş bölümü verilmiş bir masal ya da öyküyü tamamlama:Bundan sonra ne olabilir?

*  Gelişme bölümü verilmiş bir öykü ya da masalı tamamlama: Bundan önce ne olmuş, bundan sonra ne olabilir?

Sonuç bölümü verilmiş bir öykü ya da masalı tamamlama: Bundan önce ne olmuş olabilir?

2.Öyküleme

Öyküleme, başta yazma olmak üzere, daha pek çok kazanımı eş zamanlı olarak geliştirme ve zihnin yapılandırılmasında yüksek katkısı olan bir ana dil etkinliğidir. Bu etkinlikte, her öğrencinin, verilen görseli bağımsız olarak öykülemesi istenmektedir. Öyküleme sonunda ortaya çıkan ürün sadece bir beceri ifadesi değil, aynı zamanda ilgili öğrencinin ruhsal, zihinsel ve düşünsel varlığının da özgün bir yansımasıdır. Bu yansımalardan hareketle her öğrenci hakkında daha objektif yargılara varılabilir. Bu yargılar sadece öğrenciyi tanımak için değil, o öğrencinin yararlanabileceği eğitim hizmetini seçmede de önemli kolaylıklar sağlar.

Tamamlama ve Öyküleme Ürünlerinin Değerlendirilmesi

Değerlendirme sürecinde sırasıyla şu çalışmalar yapılmalıdır.                

  1. Öğrencilerin, yazdıklarını sınıfa sunmak üzere kısa bir hazırlık yapması.
  2.  Her öğrencinin yazdıklarını sesli okuyarak sınıfa sunması.
  3. Dinleyen öğrencilerin değerlendirmeye esas olmak üzere, dinledikleri yazılar hakkında not alması.
  4. Alınan notlardan yararlanarak sınıfça değerlendirme yapılması.
  5. Ortaya çıkan değerlerin öğretmen ve sınıf tarafından vurgulanması.
  6. Öğretmenin, ihtiyaç duyduğu öğrencilerle daha sonra birebir değerlendirme yapması.

Gerek tamamlama, gerekse öyküleme etkinlikleri birbirini bütünleyen ardışık çalışmalardan oluşmaktadır. Değerlendirme ise bu çalışmaların hasat bölümüdür. Bu bölüm, sınıf zenginliğinin(1) sergilendiği ve bu zenginliğin akran etkileşimiyle paylaşıldığı süreçtir. Öğretmenin, bu süreci doğru ve etkin biçimde yöneterek her öğrencinin bu zenginlikten yararlanmasını sağlaması büyük önem taşır.

  1. Bu blogda daha önce yayımlanan “Eğitimde Yükselen Değer: Sınıf Zenginliği.
  2. Öykü ve masal tamamlama çalışmasında kullanılan giriş, gelişme ve sonuç kavramları sadece öğretmenlere ışık tutmak içindir. Bu nedenle, öğrencilerle paylaşım sırasında bu kavramlardan söz etmek onları kalıplarla düşünmeye götüreceği için kullanılmamalıdır.         

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *