February 13, 2018

Yontma Taş Devri Ebeveynlerine Öneriler: Ateş Saatini Kısıtlayın

The New Yorker dergisinde Rachel Klein imzasıyla çıkan bir yazı, ince bir mizahla, ateşin keşfedilmesiyle, kendini alevleri seyretmeye kaptıran çocukların Paleolitik Çağ (Yontma Taş Devri) anne babalarına öneriler sunarak günümüz ebeveynlerine göndermede bulunuyor.

Ateşi seyretme bağımlılığını,  günümüzün internet, iPad, telefon bağımlılığıyla özdeşleştiren bu hayli eğlenceli yazı, insan tarihinin her dönemecindeki buluşların aynı şekilde toplumsal hayatı sarsıcı öğeler taşıdığını ama tarih içinde ne kadar da kaçınılmaz olduklarını da gözler önüne seriyor.

Çocuğun ateş seyretme süresini kısıtlayın: Kaygılı Paleolitik Çağ Anne Babalarına Öneriler

Son günlerde çıkan mağara yazıtlarına göre günümüz çocukları hiç olmadığı kadar ateşle oynuyor. Ve bunda şaşılacak birşey yok. Çünkü ateşin birçok uygulaması var; et pişirme, evi ısıtma, gece vahşi hayvanları uzak tutma vb. Biz yetişkin Homo erectus’lar , ateş öncesi günleri de yaşadığımız için kullanımımızı kısıtlayabiliriz. Ancak iki taşı, kurumuş otlar üzerinde  bir saat birbirine sürtüp bir alev çaktırmayı henüz bilmediğimiz günleri görmemiş olan çocuklarımız bu yenilikle aralarına mesafe koymayı başaramayabilirler.

Siz hem çocuklarınıza karşı kötü kişi olmak istemiyorsunuz hem de çocuklarınız başka aktivitelerle de uğraşsın istiyorsunuz .  Örneğin mamut avı, çeşitli gereçler yapmak için kemik ve taş toplama gibi… Bu durumda soyumuzun devamı için gerekli aile kurumunu çatlatmadan çocukların ateş kullanımını nasıl sınırlarsınız?  İşte bazı ipuçları:

Açık ve kesin sınırlamalar koyun: Ateş güzel bir şey ama yeri ve zamanı var. Belirli ateş seyretme zamanları oluşturun ve bu zamana sadık kalın. Örneğin yemekten sonra veya mağarayı ısıtmak için ateş yaktığınız sabahın erken saatleri.  Buzul bölgesinde yaşayanlar ateş saatlerini sınırlamakta zorluk yaşayabilirler ama çocukluğunuzda birçok hayvan postu katmanının altında sıcacık oturduğunuz günleri hatırlayın. Unutmayın patron sizsiniz (Artık kaviminizin babaerkil veya anaerkil olma durumuna göre). Kuralları siz koyuyorsunuz. 

Mağaranızda bir “ateş köşesi” olsun: Küçük mağaraları veya kulübeleri olanlar bunu yapmakta zorluk çekebilirler ama yaşam alanınızdaki ateş ve ateşsiz alanları belirleyebilirsiniz. Ateş olmayan alanlarda geleneksel aktiviteler gerçekleştirebilirsiniz; Sohbet (artık kelime hazinenizin elverdiği kadar) ok başı oyma, yumuşak kayalara resim yapma gibi. Bu geleneksel uğraşlar çocukları ateş alevini seyretmenin çekiciliğinden uzaklaştırabilir.

Değişiklikleri gözlemleyin ve kaygılarınızı paylaşın: Birçok çocuk için ateş hayatın zararsız, keyifli bir artısı. Ancak bazıları için kendilerini kaptırdıkları bir tutku haline gelebiliyor. Eğer çocuğunuz için ateş bir saplantı haline geldiyse bir an evvel onunla konuşun ve şu davranışları gözlemleyin:

  • Dalgınlık: Ateşin bulunduğu alanlarda diğer insanları görmezden gelme.
  • Takıntı: Ateş olmadığı anlarda bile ateşten bahsetme.  
  • Hayal kırıklığı: Gizlice ateş yakmak, yakalandığında inkar etmek
  • Antropomorfizm: (insanbiçimcilik) Ateşle bir canlıymış gibi konuşmak ki ateşin canlı olmadığını atalarımız saptamış durumda.
  • Ateş olmayan yerde aile saati düzenleyin: Bu sonuncu ipucu en önemlisi. Çünkü tek yaptığınız çocuğunuzun davranışlarını ve çevresini kısıtlamak olursa size gücenir. Dolayısıyla tüm ailenin katılabileceği ateşsiz aktiviteler yaratın. Bu aktiviteler bölgelere ve iklimlere göre değişebilir ama avlanmak ve toplamak hem aktif olmanın en iyi yoludur hem de sizi hayatta tutar. Eğer kaviminiz müziği keşfettiyse bir flüt oyup bir aile şarkısı besteleyin. Eğer inandığınız bir tanrı (veya tanrılar) varsa onun heykelini yapın.

Son olarak unutmayın ki tüm buluşlar gibi ateş de hem bir nimet hem de bir felâkettir. Hayatımızı kolaylaştırır, hayatta kalmamızı sağlar ve insanlık tarihinin en büyük buluşlarından biridir. Diğer yandan tehlikelidir, yıkıcıdır ve insanoğlunun karanlık tarafını harekete  geçirebilir. Hayatta her şeyde olduğu gibi denge önemlidir. Unutmayın ki birkaç bin yıl önce insanoğlu ayağa kalkıp yürümeye başladığında, büyükleri yeni adet çıkardıkları için onlara çok gücenmişlerdi.”  

Kaynak: https://www.newyorker.com/humor/daily-shouts/limiting-your-childs-fire-time-a-guide-for-concerned-paleolithic-parents

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *